Red. Nauk. Paweł Strózik, Henryk A. Kretek

Interdyscyplinarne ujęcie społeczeństwa obywatelskiego w okresie transformacji. Bilans-perspektywy-dylematy

Wydawnictwo ANS w Raciborzu 2026

Prezentowana monografia naukowa stanowi próbę wielowymiarowej diagnozy kondycji oraz kierunków rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w realiach dynamicznych przemian społecznych, gospodarczych, technologicznych i politycznych. Transformacja – rozumiana zarówno jako proces historyczny, jak i ciągłe doświadczenie współczesności – tworzy nowy kontekst funkcjonowania jednostek, instytucji oraz wspólnot, stawiając przed nimi wyzwania, wymagające refleksji interdyscyplinarnej i pogłębionej analizy.
Społeczeństwo obywatelskie odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu ładu demokratycznego, wzmacnianiu kapitału społecznego oraz budowaniu odporności państwa i wspólnot lokalnych. Jego rozwój i jakość są wypadkową wielu czynników: aktywności organizacji pozarządowych, efektywności systemu edukacji, ram prawnych i bezpieczeństwa państwa, a także zdolności adaptacyjnych wobec wyzwań wynikających z transformacji energetycznej, cyfrowej i informacyjnej. Z tego względu niniejsza monografia łączy perspektywy nauk społecznych, humanistycznych, prawnych, ekonomicznych i technicznych, ukazując złożoność procesów wpływających na współczesne formy obywatelskości.
Oddawana do rąk Czytelników publikacja jest zaproszeniem do refleksji nad tym, w jaki sposób w warunkach nieustającej zmiany można wzmacniać społeczeństwo obywatelskie, zachowując równowagę między tradycją a innowacją, bezpieczeństwem a wolnością, efektywnością a odpowiedzialnością.
Mamy nadzieję, że przedstawiony bilans, zarysowane perspektywy oraz wskazane dylematy staną się inspiracją do dalszych badań, debat i działań na rzecz świadomego, aktywnego i odpornego społeczeństwa obywatelskiego.

Henryk A. Kretek